યુનિવર્સિટીમાં આવ્યા બાદ, દેશ અને ઘરથી દુર હોસ્ટૅલમાં રહી થોડાંક નવા વિચારો અને નવું વ્યક્તિત્વ મળ્યું. એક શુક્રવારે મારા એક ક્રિશ્ચિયન મિત્રએ બારણે ટકોરા માર્યા અને મને એક આમંત્રણ આપ્યું. અને દર શુક્રવારે ખાવાનું લઇને ડાઉનટાઉન જવાનો સિલસિલો ચાલુ થયો. હવે એ વાતને થયેલા ૬ મહિના બાદ એના લેખાજોખાનો ચિઠ્ઠો અહીં મુક્યો છે. મિત્રો સાથે આ વાત વહેંચતા આનંદ તો થાય છે પણ આવું કેમ થાય છે એ સવાલનો જવાબ શોધવો પણ એટલો જ જરૂરી છે. જિંદગીમાં જે થાય છે એ ભાગ્ય છે એ વાત સ્વીકારવી અને કંઇ ન કરવું એ આવી માનવસર્જિત મુશ્કેલીઓને સામે ચાલીને નોતરવા જેવું છે.
-સર્જિત

આજે મારો લખવાનો વિષય તમને ગમશે એવી આશા સાથે શરૂઆત કરું છું. વાચકો વિષયને નવા પરિમાણો આપશે એ આશા સહ..ઊત્તર અમેરિકા ખંડ વિશ્વયુદ્ધ પછી પાશ્ચાત્ય સંસ્કૃતિનું નેતૃત્વ કરી રહ્યો છે એમ કહી શકાય. યુરોપિયન દેશો પણ આ વ્યવસ્થા આગળ વામણાં પુરવાર થાય છે.
ઉત્તર અમેરિકા ખંડ અમેરિકા,મેક્સિકો અને કેનેડા દેશોને સમાવે છે. આમાં યુ.એસ. એ. અને કેનેડા પોતાની સુંદર જાહેર વ્યવસ્થા માટે જાણીતાં છે. જનજીવન અને કાયદો, કાયદાનું પાલન, તે માટેના જરૂરી પગલા અને તેનું પાલન થાય જ એવી સભાનતા અહીંની લોકશાહી સરકારમાં તો છે જ પણ લોકો પણ જાગૃત છે, જે એશિયાના મોટાભાગનાં દેશોમાં હાલ જોવા મળતું નથી.
પણ સાંસ્કૃતિક સ્વતંત્રતા, સજ્જ માળખુ, અત્યાધુનીક ટેક્નોલોજી અને સમગ્ર દુનિયામાં અખાતી(ગલ્ફ) દેશો પછી સૌથી ધનિક રાષ્ટ્રો હોવા છતાં અહીં એક સમસ્યા છે.આ સમસ્યા છે બેઘર લોકોની. અહીં ‘હોમેલેસ’ કે ‘બેઘર’ લોકો ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં છે. આ સિક્કાની એવી બાજુ છે જેનાથી મોટાભાગનાં લોકો અજાણ છે. આ સમસ્યા આવા દેશોમાં માથુ ઉંચકે એ લોજિકલ વાત નથી લાગતી, પણ એમાં થોડાં ઊંડા જઇ આ લોકો સાથે બે ઘડી વાત કરીએ તો કારણનો તાગ તો મળી જ શકે છે.
કારણો ઘણા છે. એમને સૌથી સામાન્ય થી ક્યારેક જ શક્ય એ રીતે ઉતરતા ક્રમમાં દર્શાવવનો પ્રયત્ન કરું છું.
૧) ઘરમાંથી બહાર કાઢી મુકાયેલા કિશોરો
૨) ઘરમાંથી ભાગી ગયેલા કિશોરો
૩) ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં સંડોવાયેલ વ્યક્તિઓ (કિશોર કે વયસ્ક).
૪) ડ્રગ્સ સાથે સંકળાયેલ લોકો, વેચનારા કે એના વ્યસની.
૫) સ્વતંત્ર રહેણીકહેણી ના લીધે ઘરનાં ઝગડાઓથી કંટાળેલા લોકો.
૬) ઘણી વાર દુનિયાને જાણવા-સમજવા પોતાની મરજીથી આવું કરતા ધૂની લોકો.
૭) કે પછી આમ કરવાથી મળતાં મહેનત વગરના પૈસા અને સતત બદલાતા સરનામાંથી પોતે ખરી રીતે સ્વતંત્ર છે એમ અનુભવતા અને બીજાને પણ આવું કરવા આકર્ષતા લોકો જે ઘણીવાર ગુનાહિત પ્રવૃત્તિમાં સંકળાયેલ હોય છે.

જે રીતે આપણે ‘વેસ્ટર્ન’ થઇ રહ્યા છીએ એ રીતે સારું અને ખોટું બંને ગ્રહણ કરતાં થોડાંક વર્ષોમાં ભારત અને બીજા દેશો આ રસ્તે ચાલી નીકળશે એમાં શંકા નથી. એટલે આ સમસ્યા પર અત્યારથી જ વિચાર કરવો જરૂરી છે. વસ્તીવધારો, ગરીબી, ભ્રષ્ટાચાર એ તો દરેક લેખનાં કેન્દ્રવર્તી મુદ્દાઓ હોય જ છે પણ આ એની વ્યાપક અસરોમાંન એક છે-સામાજિક પતન.

Bookmark to:

કડકડતી ઠંડી પણ કામ કરવાથી રોકી ના શકે. પણ કુદરતને અવગણાય થોડી? જેમ પિતા બાળકો ને શીખવે, એમ એક શિક્ષકની જેમ કુદરત ઘણું બધુ શીખવે. જાય. જીવન કોઇ નવા રંગનું દેખાય. એટલે તો કહેવાય છે ને કે ‘Life is Colourful’
તો પછી આવા પવનના ઝોકા અને ગાત્રો થીજવતી ઠંડી પછી કયો રંગ હોય? વાદળો તો જામ્યા છે હવે વર્ષની જ રાહ છે.પણ ઠંડી કંઇ એટલી કાચી છે કે વરસાદ ને પાણી સ્વરૂપે પડવા દે. પવન શાંત થાય અને પેલા થર્મોકોલના બોલની જેમ હિમવર્ષા થાય. એ પોચો-પોચો સ્નો..હિમવર્ષા સમયે જો ઉપર જોઇએ તો સંધ્યાકાળે કાળા કાળા આભમા ધોળા ધોળા ઝરમરતા સફેદ ટપકા! આકાશ તારા જોઇને તો જાણે સ્વર્ગની સીડીઓ પર જતા હોય એવુ લાગે એવુ લાગે. એવી તો અદભૂત લાગણી હોય કે જે ઉંચાઇ પર સડસડાટ લઇ જાય. અને ગણતરીના સમયમાં જ સફેદ રૂ સમા ઢગલા થઇ જાય! એ વખતે વાહનોની હિલચાલ ઓછી થાય. અમુક કલાકો સુધી આકાશી ચાળણીમાંથી આ બરફ ચળાતો રહે. આવા સમયે જો ઘરની બહાર હોઇએ તો જમીન પણ એક સફેદ ચાદર પાથરેલી દેખાય. સમગ્ર સૃષ્ટિ સફેદ! અને બધી દિવાલ જાણે મટી જાય ને બગીચામાં મકાનો અને મકાનોની આસપાસ ખુલ્લુ સફેદ મેદાન!
પણ વાહન વ્યવહાર ઠપ્પ થાય એ તો ચાલે જ નહી! મોટા વાહનો સફાઇ માટે નીકળી પડે, અને થોડાક જ સમયમાં પછી દીવાલો ઉભી થઇ જાય. દીવાલો, બે મકાનો વચ્ચે, જીવ અને કુદરત વચ્ચે. પ્રકૃતિનો આનંદ ઉઠાવતો માનવી થોભી જાય અને પહેલાની જેમ લીલા રંગમાં જ ખોવાઇ જાય છે.

Bookmark to:

“HEAD MAKES ALL THE DIFFERENCE, BOTH; LIMITS AND INCREASES EFFECTIVENESS AT TIMES. A HEART IS NEEDED TO KEEP IT IN MOTION”

-Sarjeet.

“માથું બધું બદલી નાખે છે. સમયે રોકે છે અને સમયે અસરકારક બનાવે છે પણ ભાવોનું હાર્દ એ એને ગતિ આપે છે. “

-સર્જિત.

Bookmark to:

રૂમ ખાલી છે. પપ્પા કેમ રડે છે ખબર નથી પડતી. મમ્મી…..મમ્મી ક્યાં છે? જેને પુછું એ મને જોઇને રડે છે! શું થયું? શું થયું? એક્દમ અંદરથી અવાજ આવ્યોઃ મમ્મી ગઇ. હું ડરી ગયો. સોનીકાકા આવે છે, ગુસ્સે લાગે છે. મારા હાથમાં હાર છે એ..એ એકદમ પડી ગયો અને મારી નજર છાપા પર પડી, મુખ્ય સમાચારઃ અમેરિકાનું ચંદ્ર મિશન સવાલોના ઘેરામાં, કદાચ કોઇ માનવે ચંદ્ર પરથી પૃથ્વીને જોઇ જ નથી!

Bookmark to:

પરંતુ મારો પ્રશ્ન આ નથી.

જો मुंडे मुंडे मतिर्भिन्नाः હોય એટલે કે દરેક માનવનાં મને સારા-ખોટાના કે રૂઢિઓ કે નવી માન્યતાઓ વિષેનાં પરિમાપો જ જુદા હોય તો પણ ‘તણખાં’ થાય ને.આ વર્તમાન ચિત્ર જોવા જેવું છે. યુગો-યુગોથી ચાલતી આ લડાઇમાં નવી વાત ઉમેરાઇ છે.’साधु’(ગીતાના પરિપ્રેક્ષ્યમાં)લોકોમાંય વિચારોની ભિન્નતાએ ‘તણખાં’ ઉત્પન્ન કર્યાં છે.આ ‘તણખાં’ બધે જ છે પણ સભ્યોનાં સમાજમાં જલ્દી દેખાતા નથી શોધવા પડે છે.પણ આમ થતાં શું ‘ભાગલા પાડો ને રાજ કરો’ નીતિનો વિજય થશે? આજે આ યુગોથી ચાલતા આવેલ ને યુગો સુધી ચાલનાર ‘धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे’નું મહાભારત યુદ્ધમાં જ્યારે ખરા બળવીરો ને કળવીરોની જરૂર છે ત્યારે જ આ પક્ષ કદાચ સૌથી નબળો પડી રહ્યો છે…હવે માત્ર સામાજિક,પ્રાદેશિક,રાજકીય,રાષ્ટ્રીય કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિટંબળાઓ નથી,કુદરતી કોપો પણ એટલા જ છે.કુદરતી નિયમોનું પાલન ન કરી આપણે પતનનાં આરે ઉભા છીએ છતાં અંધ તે અંધ! ચમત્કારની જરૂર છે;એકતાનાં ચમત્કારની,એ જ પાછી ખરી લોકશાહી ખરી કે નહિ?

Bookmark to: